Einde Term 2

Time flies when you’re having fun! Dat gezegde geldt zeker voor Wharton. De hele beleving is intens. Ik kan me de eerste dag dat ik er binnenstapte nog herinneren als de dag van gisteren. Inmiddels is Term 2 al ten einde (we zijn inmiddels al iets verder, maar ik loop een beetje achter aangezien ik eerst het verhaal over de Duitse wijnen nog wilde vertellen).

Term 2 was vrij intensief. Zo hadden we onder meer een management en leadership class. Beetje vaag aangezien de professor iemand was die graag bergen beklimt en dan bedoel ik bergen zoals de Mount Everest en de K2. Heel veel van zijn voorbeelden waren gerelateerd aan bergbeklimming.

De gedachte hierachter is dat bij bergbeklimming iedere fout fataal kan zijn. In de meeste bedrijven kan het management een of enkele minder goede beslissingen nemen zonder dat dat het einde van het bedrijf betekent. Tijdens bergbeklimmingen is dat echter niet het geval. Dus je moet verder vooruit leren denken, voldoende tijd besteden aan het uit- en doordenken van “plan B” en “plan C” in het geval “plan A” niet werkt. Er wordt je ook geleerd voldoende veiligheidsmarge in te bouwen. Het nadeel van dit soort tentamens is dat het altijd essays zijn die je moet schrijven en als gevolg daarvan er een groot element van subjectiviteit in de beoordeling zit. Dit in vergelijking met wiskunde of multiple choice waar maar 1 antwoord goed is en de rest fout.

Verder was er een management accounting class. Erg leuk en tot het laatste college goed te volgen. In dat college ging de professor als een sneltrein door een stuk lesstof heen en dat was toch een stukje lastiger te behappen dan ik dacht. Dat is ook meteen wat ik tegen accounting heb. Je voert 33 verschillende berekeningen uit om resultaten op 5 verschillende manieren te berekenen. Dit is dan performance measurement, maar uiteidelijk pikt men toch die waarde die het beste uitkomt en niet degene die eigenlijk gebruikt zou moeten worden en wat performance measurement en bonussen van individuen betreft, komt het toch meer aan op het feit of je baas je wel mag of niet. Dus leuk om gezien te hebben maar redelijk omslachtig. Je kunt er een groep accountants goed mee aan het werk houden, maar de toegevoegde waarde in mijn optiek is vrij beperkt.

Dan was er macro-economie. De professor hier had het boek geschreven samen met de Ben Bernanke. Ben Bernanke is het hoofd van de US FED vergelijkbaar met de Nederlandse Centrale Bank. Blijkbaar zijn de 2 heren ook goed bevriend. De stof was vrij (misschien iets te) US getint, maar zeker erg interessant. Grappig was wel dat de professor met een grote boog om alle politiek getinte vragen heen ging. Zo waren er bij voorbeeld vragen of wat de EU zou moeten doen om de EUR crisis op te lossen, wat te doen inzake de US fiscal cliff (begrotingstekort) en of er een QE 3 (Quantitive Easing oftewel interventie in de economie door de overheid waarbij de overheid veel geld in de economie pompt) moest komen of niet. De US heeft namelijk in het verleden al een QE 1 en een QE 2 gehad, waarvan het effect betwist wordt.

Verder was er een Operations class. Daar leerden we modelletjes bouwen in excel met input variabelen en wiskundige vergelijkingen. Excel heeft dan additionele functies zoals “Solver” en “Crystal Ball”. Een simpel voorbeeld hiervan is je opent een sandwich kraam en je verkoopt slechts 2 sandwiches waarvoor je een aantal ingredienten nodig hebt. Een aantal ingredienten kun je voor beide sandwiches gebruiken en je weet waarvoor je beide kunt verkopen, wat is dan de optimale hoeveelheid die je van iedere sandwich moet/kunt maken om een maximale winst per dag te kunnen halen. Dit is slechts een simpel voorbeeld met Solver, maar met Crystal Ball kun je hele complexe statistische berekeningen uitvoeren, optieprijzen modelleren en nog veel meer leuke dingen. De kunst is om het model goed op te zetten. Als dat eenmaal gelukt is, kun je heel goed zien hoeveel toegevoegde waarde zo’n simulatie kan brengen.

Tot slot hadden we deze term ook statistiek. Hoewel de professor het probeerde om er een leuke draai en te geven en meer te focussen op de praktische toepassingen, is statistiek niet mijn ding. Door op de praktische toepassingen te focussen haalde hij een hoop complexiteit weg uit de stof, maar dat bracht hij in het examen regelrecht terug. 36 vragen en het gevoel bestond heel erg dat hij die vragen in 1 dag bedacht had en daarna zeker een week gespendeerd heeft, hoe hij deze vragen zo moeilijk en verwarrend mogelijk kon formuleren met zoveel mogelijk lastige woorden. Het zegt namelijk heel veel als je tijdens het examen continu mensen naar beneden ziet lopen in de collegezaal om vragen te stellen en om de 5-10 minuten moet de professor de aandacht vragen tijdens het examen om zaken te verduidelijken.

2 terms afgerond, nog 4 te gaan. Op naar de volgende J

Wijn in Baden Württemberg

De meeste mensen zullen bij Stuttgart en Baden Wurtemberg niet meteen aan een wijnregio denken, maar toch heeft de regio rondom Stuttgart een redelijk ontwikkelde wijncultuur.

Baden is het meest zuidelijk gelegen wijnbouwgebied, met 15.900 hectare grenzend aan het Zwarte Woud, van Tauber tot de Bodensee. De bijnaam is hier “zonnebank van de natie”. Bekende steden zijn Stuttgart, Freiburg en Baden-Baden. De ligging komt overeen met de Elzas in Frankrijk. De lengte is 400 km. Er worden witte, rode en roséwijnen gemaakt. Sommige wijnboeren maken rode wijnen uit de Spätburgunder met houten vatlagering. Voor witte wijnen worden tevens chardonnay en auxerrois gebruikt. Ook de wijnbouw bij de Bodensee wordt tot Baden gerekend. De bodem bestaat uit tertiair kalk, mergel, vulkanisch gesteente en wat koper. Er zijn 9 Bereiche, 15 Großlagen en 315 Einzellagen

Württemberg is een wijnbouwgebied van 11.300 hectare rond de rivier Neckar. Het is een van de grootste producenten van rode wijnen. Toegestane druiven voor wit zijn: Trollinger, Riesling, Schwarzriesling, Kerner, Müller-Thurgau en Silvaner; voor rood: Spätburgunder, Samtrot en Frühburgunder (Clevner). Het gebied bevat 6 Bereiche, 20 Grosslagen en 207 Einzellagen. De regio Württemberg heeft ook zijn eigen Weinstrasse.

De Württemberger Weinstrasse begint in Weikersheim bij Bad Mergentheim (www.liebliches-taubertal.de) en voert over ruim 500 kilometer hoofdzakelijk langs de Neckar en de zijdalen daarvan. Na Hohenlohe loopt de route naar het Weinsberger Tal en via de Heuchelberg tot in de Zabergäu (www.kocherjagst.de). Na het Enztal gaat hij door de dalen van Bottwar (www.das-bottwartal.de), Rems (www.remstal-route.de) en Murr. Vervolgens voert de Weinstrasse via Stuttgart naar het dal van de Boven-Neckar om ten oosten van Tübingen te eindigen in Metzingen.

Terwijl de wijnconsumptie in heel Duitsland gemiddeld rond de 20 liter per persoon ligt, drinken de Württembergers onder het ’Zum Durscht darf´s gar net erscht komme’  jaarlijks ruim 30 liter. De rode Trollinger geldt zelfs als het ‘nationale slokje’.

Wie inmiddels trek gekregen heeft in Heilbronner wijnen, vindt een grote selectie bij de Württemberger Winzer (www.wwg.de) of in de Heilbronner Wein Villa. In dit herenhuis uit het einde van de 19e eeuw bieden wijnboeren en kelders ruim 100 wijnen met bijpassende hapjes aan. De Villa is van dinsdag tot zaterdag geopend tussen 11.30 en 22 uur (www.wein-villa.de).  Bij het station van Obertürkheimer begint de wandelroute door de wijngaarden van Stuttgart (www.stuttgarter-weinwanderweg.de).

Heilbronn viert ieder jaar in september met het Heilbronner Weindorf, een van de meest bezochte wijnfeesten van Duitsland. Ongeveer 30 Wengerter (wijnboeren) en coöperaties schenken dan honderden verschillende wijnen en sekt wijnen. Bij het Traubenblütenfest in juni vindt hier ook de Buttenlaufmeisterschaft plaats. De deelnemers moeten dan met een (gevulde!) emmer op de rug een hindernisparcours afleggen. (zie www.heilbronn-marketing.de). Verder staan op www.tour-de-wein.de talrijke fiets- en wandeltochten rondom de Württemberger Weinstrasse nader beschreven. De toeristische diensten van Hohenlohe en Heilbronn bieden arrangementen voor fietstochten en evenementen aan zoals ‘Weinlese hautnah’ of ‘Pralinen-, Wein- und Essigprobe‘.

Op www.weinreisen-wuerttemberg.de kunnen behalve fietstochten ook wijnstudiereizen en wandelingen in het spoor van dichters en denkers geboekt worden. Wanneer de grote hoeveelheid aanbiedingen wat verwarrend overkomt, dan biedt de site www.reise-baden-wuerttemberg.de een zeer goed overzicht.

Een mooie afsluiting van deze reeks en ik zou tot slot willen zeggen dat het zeker een bezoekje waard is.

Wijn in Duitsland – deel 5

Duitse kwaliteitswijngoederen zijn hun imago (alleen maar goedkope zoete wijnen te exporteren) sinds de jaren ’70 van de vorige eeuw beginnen uit te wissen. Steeds meer individuele wijnmakers zijn hun wijnen op een hoger plan gaan brengen. Mede door zich te verenigen in gilden van kwaliteitswijnmakers kan men zich beter presenteren. Ook over de grenzen.

Belangrijke kwaliteitswijnverenigingen zijn:

·         Het Verband Deutscher Prädikats- und Qualitätsweinguter. Afgekort VDP. Deze landelijke vereniging is in 1910 opgericht uit diverse lokale Duitse wijnboer- en handelsverenigingen. Het VDP logo is terug te vinden op de capsule op de fles.

·         De Bernkasteler Ring is voornamelijk in het middel-Moezel gebied actief. Deze vereniging is al in 1899 opgericht. Het Bernkasteler Ring logo is terug te vinden op de capsule op de fles.

In Duitsland worden met name de volgende druivenrassen aangeplant. Het percentage geeft ongeveer het beplante oppervlak weer (2008).

Witte druiven

·         Riesling (21,9%) - Edele aromatische druif. Ook wel de Koningin onder de druiven genoemd.

·         Müller-Thurgau ook wel Rivaner genoemd - (13,4%): Geeft fruitige en frisse wijnen die jong gedronken moeten worden.

·         Sylvaner (5,1%) - Eenvoudige drink- en terraswijn.

·         Grauburgunder, Grauer Burgunder of pinot gris (4,4%) - Vroeger vaak Ruländer genoemd.

·         Weissburgunder of Weisser Burgunder is dezelfde druif als pinot blanc (3,6%).

·         Kerner (3,6%) - Een stevige, weerbestendige druif met muskaataroma.

·         Bacchus (2%)

·         Scheurebe (1,6%) - Heeft de smaak van zwarte bessen en aciditeit.

·         Chardonnay (1,1%).

·         Gewürztraminer (0,8%)

·         Morio-Muscat (0,5%).

En verder nog kleine oppervlakten met Bacchus, Weisser Gutedel Chasselas, Huxelrebe, Ortega, Faberrebe, Elbling, Sauvignon blanc, Auxerrois, Gele Muscatel, Reichensteiner, Siegerrebe en Ehrenfelser.

Blauwe druiven

·         Spätburgunder is dezelfde druif als Pinot noir (11,5%) .

·         Dornfelder (7,9%) - Geeft donkere, vrucht-betoonde wijnen.

·         Blaue Portugieser (4,3%)

·         Trollinger (2,4%) - Zeer laat rijp. Hartige wijnen.

En verder nog kleine oppervlakten met Schwarzriesling, Regent, Lemberger, St.Laurent, Acolon, Merlot, Domina, Dunkelfelder, Cabernet Mitos, Cabernet Sauvignon, Frühburgunder, Cabernet Dorsa en Heroldrebe.

Wijn in Duitsland – deel 4

Voor veel wijnleken is het lezen van een vol geschreven Duits wijnetiket niet gemakkelijk. Er staat zeer veel door de Duitse wetgever verplicht gestelde informatie op. Om duidelijkheid te verschaffen is men de laatste decennia aan vereenvoudiging gaan werken. De voor de consument meest belangrijke informatie is voornamelijk welke smaak men kan verwachten. Warenhuizen gebruiken steeds vaker kleurencodes om de zoetheid en karakter van een wijn aan te duiden.

De wetgever heeft twee nieuwe begrippen smaak/kwaliteitsprofiel op de markt gebracht.

·         “Classic” is een nieuwe aanduiding voor een redelijk goede min of meer drogere kwaliteitswijn, waarin het restzoet en zuurgraad een zekere balans hebben. Het smaaktype is daarmee bekend en wijngaardnamen hoeven niet meer op het etiket vermeld te worden. Regio afhankelijk wordt er wel een bepaald druivensoort, die typisch voor een bepaalde streek is, voorgeschreven en op het etiket vermeld.

·         “Selection” is ook een droge wijn maar vertegenwoordigd een hogere klasse. De eisen zijn strenger. Zoals opbrengst per ha, rijpheid van de druiven, alcoholgehalte e.d. De wijngaard wordt hier wel op het etiket vermeld.

Een klassiek Duits wijnetiket kan als volgt worden verklaard

·         2002: oogstjaar

·         Riesling: druivenras

·         Spätlese: kwaliteitsniveau

·         Oppenheimer: naam van het Bereich

·         Herrenberg: naam van de Grosslage

·         Rheinhessen: wijnstreek in Duitsland (Anbaugebiet)

·         Weingut: adres van de producent

·         Amtliche Prüfungsnummer (AP-nummer)

·         Alcoholgehalte en inhoud

Met het AP-nummer kan de exacte herkomst van een wijn achterhaald worden aan de hand van gedetailleerde stafkaarten. Alle QbA en QbA mit Prädikat-wijnen hebben dit Amtliche Prüfungsnummer. Van elke partij wijn worden 2 flessen bewaard in een controlelaboratorium. Als er zich later problemen voordoen met de inhoud van de partij, kan een proef uitsluitsel geven.

Het nummer geeft de volgende informatie: Bijvoorbeeld: 4 387 4340 13 03

·         4 = volgnummer van het onderzoeksstation, waar de wijn is gecontroleerd

·         387 = plaats waar het wijngoed is gevestigd

·         4340 = volgnummer dat aan het wijngoed is toegekend

·         13 = de partij wijn die ter controle werd voorgelegd

·         03 = jaar waarin de wijn is gecontroleerd

De kwaliteitscontrole die de partij wijn moet ondergaan bestaat uit drie fasen:

·         Test van de rijpheid van de druiven bij de oogst

·         Chemische analyse na de gistingsfase

·         Een smaakproef en blinde proeverij.

·         Vervallen en onofficiële termen

Op Duitse wijnetiketten kan men nog veel meer vermeldingen aantreffen. Sommige zijn met de nieuwe wijnwetgeving vervallen, andere zijn onofficieel.

·         Naturrein - Voor wijnen van een zekere klasse zonder enige toevoeging. Een soort voorloper van Q.b.A.-wijnen.

·         Feinste of Feine - Goede kwaliteit

·         Hochfeine - Hele goede kwaliteit

·         Steillage - Een steile ligging van een wijngaard waarmee men op een grote kwaliteitsklasse wil duiden.

·         Fuder-nummer - Is een classificatie van de wijnmaker zelf. Hiermee duidt hij met speciale zorg geoogste en opgevoede wijn.

·         Een X-aantal sterren ** - Is net zoiets als Fuder-nummer.

Tegenwoordig kent men ook de termen Grosses Gewächs en Erste Lage, die worden gebruikt voor de beste wijnen van de VDP. Deze komen voort uit bijzondere goede oogsten Hochgewächs en Erstes Gewächs.

Wijn in Duitsland – deel 3

Voor alle Duitse wijnen is er op basis van de wijnwetgeving een classificatiesysteem opgesteld wat er als volgt uitziet.

Klasse 1 (tafelwijnen)

- Deutscher Tafelwein

Mag alleen gemaakt worden van druiven uit de Duitse wijngebieden: Mosel-Rhein, Neckar, Oberrhein en/of Main. Het zijn zeer eenvoudige wijnen. Vaak worden hiervoor druiven gebruikt van wijngaarden die de maximale opbrengst voor Klasse 2 wijnen hebben overschreden.

Tafelwijnen zijn drogere wijnen met een minimum alcoholgehalte van 8,5%.

- Deutscher Landwein

Is een wat betere Tafelwein. Echter, het herkomstgebied moet op het etiket aangeven zijn. Deze wijnen zijn droog of halfdroog en hebben een half procent meer alcohol.

Klasse 2 (kwaliteitswijnen)

- Qualitätswein bestimmter Anbaugebiete (QbA)

De druiven voor deze wijn moeten uit één van de 13 aangeduide wijnbouwgebieden komen. Afhankelijk uit welk van die gebieden de wijn komt wordt de druivensoort en het minimale mostgewicht van 51° tot 72° Oechsle voorgeschreven. Hoewel wettelijk begrenst is chaptaliseren toegestaan.

- Qualitätswein mit Prädikat (QbA mit prädikat)

De herkomstgebieden van deze prädikat-wijnen worden nauwkeuriger omschreven dan bovengenoemde QbA wijnen. Ook in deze klasse moeten de wijnen van bepaalde druivensoorten gemaakt zijn en een minimaal mostgewicht hebben. Er mag geen suiker worden toegevoegd. Chaptaliseren is verboden. Bij wet wordt de eerste oogstdatum jaarlijks bepaald. Aan wijnen uit deze categorie worden nog meer hoge eisen gesteld. Type, rijpheid, harmonie en elegantie van de wijnen spelen een belangrijke rol.

• Kabinett: De druiven voor deze klasse worden als eerste van de prädikat-wijnen geoogst. Het minimale mostgewicht is 73° Oechsle.
• Spätlese: Betekent "laat-geplukt". De druiven voor deze wijn hebben langer dan de Kabinett-druiven kunnen rijpen. Het minimale mostgewicht dient 85° Oechsle te zijn.
• Auslese: Betekent "uit-gezocht". Uit de druiventrossen wordt handmatig de onrijpe druiven verwijderd. De gemiddelde rijpheid van de trossen ligt hierom hoger dan bij Spätlese. Hierdoor kan er een hoger Oechsle gehalte van 95° aangehouden worden.
• Beerenauslese: Betekent "bessen-uitgezocht". De meest (over)rijpe druiven worden stuk voor stuk uit de druiventrossen geselecteerd. De schillen van deze druiven kunnen zelfs al een beetje een Edele rotting ondergaan. Het Oechslegehalte komt dan boven de 125°.
• Trockenbeerenauslese: Dit wijntype wordt onregelmatig eens in de vier à tien jaar geoogst. Het tijdstip van oogsten is vaak nog later dan bij Beerenauslese. Vrijwel alle druiven zijn dan door toedoen van de Edele rotting, de zogenaamde edelfäule, aangetast. De druiven zien eruit als verschimmelde rozijnen maar zijn gevuld met zeer geconcentreerd sap. "Trocken" slaat dus op de ingedroogde druiven. Het Oechsle gehalte van de most komt daarmee boven de 150°. Vanwege de zeldzaamheid, hoeveelheid arbeid en hoge risico's voor de wijnboer is het een zeer kostbare wijn.
• Eiswein: De druiven voor deze wijn worden op ongeveer de zelfde wijze geoogst en geperst als de druiven voor de Beerenaulese. Echter, bij een temperatuur onder de -7°Celsius. Omdat het water in de druif bevroren is wordt alleen het sapconcentraat, druivensuiker en smaakstoffen voor de wijn gebruikt. Het Oechsle gehalte zal ook bij deze wijn boven de 125° liggen.

Let op! Bovengenoemde classificatie is vooral een type-aanduiding. Wijnen die aan minimale "wijnbouw technische" eisen zullen voldoen. Dit zegt nog niets over de kwaliteit (in de zin van waardering) van een wijn. Zo is het mogelijk dat er zeer hoogwaardige Kabinett-wijnen bestaan tegenover matige Beerenauslese-wijnen.

Wijn in Duitsland – deel 2

Duitsland als wijnland biedt een ruime varieteit aan wijnsoorten en smaken. Zo zijn er onder meer:

·         Rotwein: Rode wijn uit blauwe wijndruiven. De gekneusde druiven vergisten samen met schillen, pitten en steeltjes tot het eindproduct.

·         Rotling: Wordt uit witte en blauwe druiven gemaakt. Beide kleuren druiven vergisten ook hier samen, net als de rode wijn, tot het eindproduct. Wordt daarom lichter van kleur.

·         Schillerwein: Is een roséwijn van witte en blauwe druiven. Het wordt ongeveer net zo gemaakt als Rotling. Echter de vaste bestanddelen worden binnen 24 uur van de most gescheiden.

·         Weissherbst: Roséwijn van blauwe druiven. Omdat de schillen van de blauwe druiven maar kort met de most in aanraking zijn geweest, wordt er maar weinig kleurstof aan de toekomstige wijn afgeven.

·         Weißwein: Witte wijn van blauwe maar meestal van witte druiven. Alleen het sap van de druiven vergist tot wijn.

·         Federweißer: Dit is vers geperst druivensap dat begint te gisten. Het gaat hier dus om prille most. Vaak tijdens het oogstseizoen door plukkers gedronken.

·         Sekt en Sekt bA: Mouserende wijn volgens de transvasiermethode of méthode traditionnelle.

Er is ook Perlwein: witte of rode parelende(mousserende) wijn. Gemaakt volgens de Méthode Charmat. Ook kent men Schaumwein volgens de méthode gazéifiée. Stille wijn waar koolzuur aan toegevoegd is.

De tijd dat er voornamelijk zoete wijnen uit Duitsland kwamen is verleden tijd. In 2008 is 36% zoet, 23% halfdroog en 41% droge wijn.

Een Spätlese of Auslese bijvoorbeeld kan wel degelijk een droge wijn opleveren. Al is het Oechsle gehalte hoog -dus veel suiker in de druif- maar nagenoeg alle suiker is vergist, dan wordt het een droge wijn met hoger alcoholgehalte. Hoe droog of zoet een wijn is, is in het laboratorium en bij wet vastgelegd. Sommige wijnhuizen drukken de restzoet- en zuurgehaltes op hun prijslijsten af.

Rz = Restzoet. De hoeveelheid suiker die in een liter wijn aanwezig is. Droge wijnen komen op de markt als Trocken. Rz tot 4gr/l. Halfdroge wijnen: Halb-Trocken, Feinherb of Fruchtig genoemd. Rz 18gr/l. Zoete wijnen hebben afhankelijk van het karakter de termen Lieblich of suss. Rz tot 45 gr/l. Met Edelsuss aangeduide wijnen vanaf 45g/l

Doorgaans wordt alleen op een etiket vermeld wanneer een wijn Trocken dan wel Halbtrocken is. Nieuwe termen zijn “Classic” en “Selection”.

 Vooral bij flessen Duitse wijnen, komt het wel eens voor dat aan de onderzijde van het kurk wijnsteenkristallen hangen. Wijnsteenzuur, gevormd tijdens de groei van de druif, verbindt zich scheikundig met kalium, dat uit de bodem wordt getrokken. Door afkoelen van de wijn, vormen zich de kristallen in de fles. Ze zijn smaak- en geurloos, doch geven geen mooi zicht. Soms blijven ze kleven aan het kurk.

Wijn in Duitsland – deel 1

Ter afsluiting van de tijd die ik in Duitsland doorgebracht heb, wil ik graag nog een stuk schrijven over 1 van Duitsland’s exportproducten: Duitse wijnen. Dit omdat in het gebied rondom Stuttgart waar ik veel tijd doorgebracht heb, redelijk wat wijn verbwouwd wordt. Aan het einde van deze serie zal ik specifiek ingaan op de wijbouw in Badem Wurtemberg, de provinicie waar Stuttgart onderdeel van uitmaakt. Eerst zal ik in enkele posts in detail ingaan op de algemene wijnindustrie in Duitsland met dank aan Wikipedia.

De wijnbouw in Duitsland is naar grootte de vierde van wijnproducerende landen in Europa. Ondanks haar noordelijke ligging. Zowel in kwantiteit als kwaliteit heeft dit land een gedegen wijneconomie. Van de jaarproductie wordt gemiddeld 20% geëxporteerd.

De wijnstokken in Duitsland zijn door de Romeinen naar het Moezelgebied en Rijndal gebracht. Na de val van het Romeinse Rijk hielden voornamelijk Kloosters zich bezig met de wijnbouw. Wijngaardnamen als Klostergarten, Jesuïtenhof, Kirchenstift enz., herinneren ons daar nog steeds aan. In de middeleeuwen groeide het areaal met druivenstokken tot meer dan 300.000 ha. Dat is drie keer zoveel vergeleken met er tegenwoordig staat. Het middeleeuws klimaatoptimum heeft daar zeker aan bijgedragen. In deze tijd was Duitsland het tweede belangrijkste wijnland, na Frankrijk. Men produceerde niet uitsluitend witte wijnen. In verwijzingen van Shakespeare blijkt dat Duitse wijn hoofdzakelijk rood was, van de pinot noir.

Omdat er ten aanzien van de plaatselijke consumptie een enorme overvloed aan wijn was, is men deze gaan exporteren naar landen als Nederland, Engeland en Scandinavië. Later ook naar andere Europese landen. Voor het vervoer kon, vanwege de ligging van de wijngaarden aan de rivieren, hiervan eenvoudig gebruikgemaakt worden. De Elzas hoorde toen bij Duitsland, en vele Engelse en Hollandse handelaren vonden de wijnen van die kant van de Rijn, de beste.

Vanaf de 16e eeuw ging het bergafwaarts met de Duitse wijnbouw. De kleine ijstijd, de Duitse Boerenoorlog en de 30-jarige oorlog waren hier debet aan.

Op 30 oktober 1787 liet de Aartsbisschop en heerser van Trier, Clemens Wenzeslaus von Sachsen, een verordening uitvaardigen waarin alle inferieure druivenrassen moesten worden gerooid. Uitsluitend kwaliteitsrassen, zoals de Riesling, mochten nog aangeplant worden.

De bierproductie werd na 1900 enorm populair en bracht meer geld op, en menig wijnbouwer schakelde over op dat product. De herstelschulden, die Duitsland moest betalen na de Eerste Wereldoorlog, veroorzaakten een nieuw dieptepunt in de agrarische industrie van Duitsland. Het waren de spotgoedkope mengwijnen met merknamen als Liebfraumilch, die net de kop boven water konden houden. Vanaf midden jaren ’70 vorige eeuw, zijn steeds meer individuele wijnmakers (Duits: Winzer) zich gaan bezighouden met het uitwissen van het goedkope imago die de Duitse wijnen in het buitenland had gekregen. Door vereniging in gilden kunnen zij zich beter verweren tegen de massa wijnen.

Duitsland is één van de meest noordelijk gelegen wijnbouwlanden, tot 51° NB. De wijngaarden bevinden zich in het zuidelijk deel van het land, vaak aangelegd op steile berghellingen langs de rivieren. In de Moezelstreek soms met een hellingsgraad van 70°.

De totale oppervlakte wijngaarden is 104.023 hectare (in 2002), ongeveer 2% van de Europese wijngaarden, en produceert zo'n 10% van wat in Frankrijk wordt gemaakt. De jaarproductie is ruim 10 miljoen liter wijn. Daarmee ligt het gemiddelde rendement zeer hoog. Ongeveer 100 hectoliter per hectare. Twee derde van de wijn is wit, één derde rood. Soms ook rosé. De productie bestaat uit 1,9% tafelwijn, 54% QbA en 44,1% QbA mit Prädikat.

Duitse wijnbouwers proberen een harmonie te vinden tussen zuur en zoet in hun wijnen. Door de tamelijk noordelijke ligging, rijpen de druiven traag en wordt er dikwijls laat geoogst.

In juni 1971 is de (nieuwe)wijnwetgeving in Duitsland ingevoerd. Hiermee is tevens een classificatie-systeem opgezet. De 13 Wijnbouwgebieden zijn hierin vastgelegd. Dit zijn de zogenaamde “Qualitätswein bestimmte Anbaugebiete”. Elk gebied is verdeeld in districten die hier ”Bereiche” heten. Een Bereich vertegenwoordigd groepen wijngaarden die men “Grosslagen” noemt. De meest nauwkeurige herkomst benaming is dan de “Einzellage”. Een Einzellage is een wijngaard. Meestal is deze verdeeld tussen meerdere individuele wijnboeren. Meerdere wijnboeren dragen zo dezelfde wijngaardnaam op hun etiket. De consument moet wel begrijpen dat kwaliteit- en smaakverschillen in één enkele Einzellage hierdoor altijd zullen bestaan.

Er wordt verder veel geregeld in deze wetgeving. Bijvoorbeeld: Opbrengsten per hectare, druivenrassen per regio, Oechsle gewichten, oogst datums, chaptalisatie en alcohol percentages.